Οιστρογόνα και Πόνος στον Ώμο: Τι Δείχνει η Σύγχρονη Έρευνα

Ο πόνος στον ώμο αποτελεί ένα συχνό μυοσκελετικό σύμπτωμα, ιδιαίτερα στις γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει εστιάσει στον ρόλο των ορμονών — και ειδικότερα των οιστρογόνων — στη ρύθμιση του πόνου και της λειτουργίας των αρθρώσεων.

Ο ρόλος των οιστρογόνων στο μυοσκελετικό σύστημα

Τα οιστρογόνα, και κυρίως η οιστραδιόλη, επηρεάζουν πολλαπλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων:
• Τη ρύθμιση της φλεγμονώδους αντίδρασης
• Τη λειτουργία του νευρικού συστήματος και την αντίληψη του πόνου
• Τη διατήρηση της υγείας των τενόντων και των αρθρώσεων

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα οιστρογόνα διαθέτουν νευροτροποποιητική και αντιφλεγμονώδη δράση, επηρεάζοντας άμεσα τους μηχανισμούς του χρόνιου πόνου.

Οιστρογόνα και πόνος στον ώμο

Η σχέση μεταξύ οιστρογόνων και πόνου στον ώμο φαίνεται να είναι πολυπαραγοντική:

1. Παρουσία υποδοχέων οιστρογόνων στον ώμο

Έρευνες έχουν εντοπίσει υποδοχείς οιστρογόνων σε τένοντες του στροφικού πετάλου (rotator cuff), γεγονός που υποδηλώνει ότι τα οιστρογόνα μπορούν να επηρεάσουν άμεσα:
• τη δομή των τενόντων
• την επούλωση
• την εκφύλιση των ιστών

2. Εμμηνόπαυση και μυοσκελετικός πόνος

Η εμμηνόπαυση συνοδεύεται από σημαντική μείωση των οιστρογόνων και έχει συσχετιστεί με:
• αυξημένη συχνότητα αρθραλγίας
• εμφάνιση πόνου σε μεγάλες αρθρώσεις, όπως ο ώμος
• επιδείνωση φλεγμονωδών καταστάσεων

Ωστόσο, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα επίπεδα οιστραδιόλης δεν σχετίζονται πάντα άμεσα με την ένταση του πόνου, γεγονός που υποδηλώνει ότι εμπλέκονται και άλλοι μηχανισμοί.

Πιθανοί μηχανισμοί

Η επίδραση των οιστρογόνων στον πόνο του ώμου μπορεί να εξηγηθεί μέσω:
• Αύξησης της φλεγμονής λόγω ορμονικής μείωσης
• Αλλαγών στην ευαισθησία του νευρικού συστήματος
• Μείωσης της ελαστικότητας και αντοχής των τενόντων
• Επιβράδυνσης της επούλωσης ιστών

Ορμονική θεραπεία και παθήσεις ώμου

Η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (HRT) φαίνεται να έχει αντικρουόμενα αποτελέσματα:
• Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης “παγωμένου ώμου” (adhesive capsulitis)
• Άλλες αναφέρουν πιθανή συσχέτιση με αυξημένες επιπλοκές μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στον ώμο

Συνεπώς, η χρήση της πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα.

Συμπεράσματα

Η σύγχρονη βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι:
• Τα οιστρογόνα παίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του μυοσκελετικού πόνου
• Υπάρχει βιολογική βάση για τη σύνδεση μεταξύ οιστρογόνων και παθήσεων του ώμου
• Η μείωση των οιστρογόνων, όπως στην εμμηνόπαυση, σχετίζεται με αυξημένη εμφάνιση πόνου
• Ωστόσο, η σχέση δεν είναι απόλυτα γραμμική και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες

Βιβλιογραφία
1. Cauley JA et al. Musculoskeletal pain and menopause: mechanisms and clinical implications. PubMed ID: 39280295
2. Craft RM. Modulation of pain by estrogens. PubMed ID: 36286969
3. Gumina S et al. Estrogen receptors in rotator cuff tendons. PubMed ID: 34670550
4. Feng S et al. Association between menopause and musculoskeletal pain. BMC Musculoskeletal Disorders, 2023
5. Duke University Medical Center. Hormone therapy and risk of adhesive capsulitis
6. Recent clinical study (2025). Estrogen therapy and shoulder surgery outcomes. PubMed ID: 40959016

Γράφει η Φωτιάδου Ελένη PT, OMT, MSc.